Q&A: Dlaczego kometa ISON jest zielona? - 5 dni do peryhelium C/2012 S1 (ISON)

Aktualności  z życia komety C/2012 S1 (ISON)
Przewidywana jasność	3,6 - 3 mag
Współrzędne na niebie	R.A.:14h 43m 16s Dec.:-18° 41' 40"
Wschód	6:00
Gwiazdozbiór	Waga
Odległość od Słońca	45 920 000 km
Odległość od Ziemi	129 849 000 km

Na pewno widzieliście już wiele zdjęć komety ISON - dosyć sporo znalazło się też na moim blogu. Kiedy nie znajdowała się jeszcze tak blisko Słońca, możliwe były jej obserwacje wizualne nawet przy użyciu lornetek, czy mniejszych teleskopów. Z wielu miejsc na świecie była widoczna gołym okiem. Całe rzesze astro-amatorów, jak i profesjonalistów, stanęły do wyzwania fotografii komety. Oglądając ich prace, zwracamy uwagę na jeden aspekt szczególny - stałą cechę wyglądu C/2012 S1 na kolorowych zdjęciach, jaką jest jej zielonkawe lub niebiesko-zielone zabarwienie komy. Ale czy wielu z Was zastanawiało się dlaczego to właśnie kolor zielony?

Kometa ISON z wyraźną zielono-niebieską barwą
Źródło: cometisonnews.com

Dla pasjonatów astronomii, zielona kometa to dobry prognostyk. Zwykle ten kolor przyjmują obiekty, których aktywność wzrasta w miarę zbliżania się do Słońca i są gotowe zafundować później fantastyczny spektakl ziemskim obserwatorom. Oprócz C/2012 S1 (ISON), na niebie mamy obecnie inną kometę, która także jest zielona - C/2012 R1 (Lovejoy). Jak widać, to zabarwienie komy nie jest wcale rzadkością, lecz dość częstą cechą jaśniejszych komet.

Kometa ISON sfotografowana przez Michaela Jaggera z Austrii

Zielony kolor komety ISON pochodzi od gazów, które otaczają jej jądro. Są nimi najprawdopodobniej cyjan (C2N2) - popularny w składzie chemicznym wielu komet, a także dwuatomowy węgiel (C2). Oba gazy nastawione na promienie UV generowane przez Słońce świecą na zielono, przedzierając się wraz z kometą przez prawie próżnię kosmosu.

Ciągle prowadzone są nowe badania spektroskopowe komety ISON. Dzięki nim można obserwować zmiany, jakie zachodzą w emisji gazów z jej jądra. Według badań przeprowadzonych parę dni temu, dobrze widoczne są gazy takie jak dwuatomowy węgiel, choć zaobserwowano także warkocz sodowy i inne związki, z których składa się kometa. Poniżej badania spektroskopowe C/2012 S1 przeprowadzone przez włoskiego astro-amatora Dario Comino:

Źródło: Flickr.com

Kometa ze skrzydłami - czy doszło do fragmentacji C/2012 S1 (ISON)? - 6 dni do peryhelium

Ostatnio obserwatorami komet wstrząsnęła informacja podana przez Instytut Maxa Plancka, w której niemieccy naukowcy zasugerowali, że w trakcie pierwszego wybuchu komety mogło dojść do fragmentacji jej jądra. Wyniki badań zostały opublikowane już ok. tydzień temu, niedługo po ustabilizowaniu się aktywności komety po rozbłysku. Dopiero kilka dni później podano informację prasową po angielsku, która odbiła się szerokim echem.

Astronomowie przypuszczają, że mogło dojść do rozpadu jądra przynajmniej na dwa fragmenty, na co może wskazywać powstanie "skrzydeł" w komie komety. Owe skrzydła to zaburzenie w wyglądzie komy, jej odkształcenie na zewnątrz. Może to być spowodowane wzajemnym oddziaływaniem lecących bardzo blisko siebie i wydzielających gazy części jądra. Taka fragmentacja miałaby być odpowiedzialna za wybuch C/2012 S1 (ISON) 1,5 tygodnia temu. Nie jest to jednak nic pewnego. Tego typu zjawisko często utożsamia się z fragmentacją jądra, lecz niekoniecznie tutaj musi leżeć powód. Należy jednak pamiętać, że komety, których jądro już kiedyś rozpadło się w przeszłości, mają tendencję do kolejnych fragmentacji, co w przypadku Sungrazerów zmniejsza ich szanse na przetrwanie w pobliżu Słońca.

Jak wygląda kometa po dwóch wybuchach? - 7 dni do peryhelium C/2012 S1 (ISON)

Aktualności  z życia komety C/2012 S1 (ISON)
Przewidywana jasność	4-3,7 mag
Współrzędne na niebie	R.A.:14h 15m 52s   Dec.:-16° 16' 04"
Wschód	5:20
Gwiazdozbiór	Panna
Odległość od Słońca	57 340 000 km
Odległość od Ziemi	128 180 000 km

Mamy za sobą już drugi w ciągu tygodnia wybuch C/2012 S1 (ISON). Dzięki tak gwałtownym wydarzeniom jak te ostatnie, jasność naszej bohaterki obecnie utrzymuje się już na poziomie około 4 mag. Do peryhelium pozostał zaledwie tydzień, więc można się spodziewać, że kometa będzie bardzo szybko jaśniała. W trakcie najbliższego przelotu obok Słońca może uzyskać jasność nawet ok. -8 mag, choć ostatnio mówi się o wartościach -6 mag, -5 mag. Przypuszczenia te zakładają, że wzrost jasności komety będzie podobny jak teraz, rosnący im bliżej Słońca obiekt się znajdzie. Po dosyć pesymistycznych prognozach jeszcze w minionych tygodniach, dzisiaj mówi się, że jeśli tylko ISON przetrwa peryhelium, ma spore szanse na zaistnienie na naszym niebie jako prawdziwa atrakcja tego roku, a może nawet czegoś więcej? W najlepszym wypadku, jasność C/2012 S1 może osiągnąć podobne wartości jak C/2006 P1 (McNaught), a może nawet C/1965 S1 (Ikeya-Seki). Obserwacje w trakcie peryhelium i tuż po nim uniemożliwi świecące bardzo blisko Słońce, lecz jest szansa, aby kometa pozostała na minusowej magnitudzie na tyle długo, by możliwe stało się jej obserwowanie nieco oddalonej od naszej Gwiazdy. Charakterystyczną cechą dla wielu Sungrazerów jest bardzo długi warkocz - ISON wciąż produkuje swój ogon, który po peryhelium może dodać komecie walorów nie tylko estetycznych, lecz również wzmocnić jej widoczność na niebie.

Prześledźmy jak wyglądała kometa C/2012 S1 (ISON) w czasie pierwszego wybuchu i jak zmieniła się po wczorajszym wydarzeniu.

"Kometa Stulecia" tuż przed I wybuchem

Kolejny wybuch Komety ISON ! - 8 dni do peryhelium

Aktualności  z życia komety C/2012 S1 (ISON)
Przewidywana jasność	4,5-3,7 mag
Współrzędne na niebie	R.A.:14h 01m 59s   Dec.:-14° 53' 18"
Wschód	5:00
Gwiazdozbiór	Panna
Odległość od Słońca	63 060 000 km
Odległość od Ziemi	128 080 000 km

Wczoraj zapowiedziałem, że dzisiaj na blogu pojawi się nowy artykuł o najświeższych badaniach komety C/2012 S1 (ISON), które odnoszą się do prawdopodobnej fragmentacji jej jądra w czasie ostatniego wybuchu. Jednak kometa po raz kolejny pokazała jak bardzo jest nieprzewidywalna. Dzisiaj rano pojawiły się informacje o... KOLEJNYM! D-R-U-G-I-M już wybuchu komety w ciągu tygodnia. Dokładnie 7 dni minęło od momentu, w którym ISON ze słabej komety o jasności niecałych 7 mag stał się jasnym obiektem 4,8 mag. W piątek kometa stawała się coraz bardziej spokojna, aż w końcu w trakcie weekendu straciła na jasności, schodząc do 5,5 mag. Od tego czasu zachowywała przeciętną aktywność, aż do wczoraj, kiedy świat badaczy komet obiegła informacja o zwiększającej się aktywności C/2012 S1. Doniesienia te pochodziły od Emmanuela Jehina pracującego na chilijskim teleskopie TRAPPIST (TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope). Wtedy jeszcze nie odbiły się szerokim echem, bo nie było możliwości porównania tych badań z wynikami innych ośrodków, ponieważ warunki do obserwacji komety ISON z dnia na dzień są coraz gorsze w związku z bliskością Słońca.

Jedno z najnowszych zdjęć C/2012 S1 (ISON) wykonane przez Vitaliego Nevskiego - jednego z odkrywców komety