czwartek, 14 listopada 2013

Kometa ISON coraz jaśniejsza ! #14 dni do peryhelium



Aktualności  z życia komety C/2012 S1 (ISON)
Przewidywana jasność
6-5,5 mag
Współrzędne na niebie
R.A.: 12h 49m 46s
Dec.: -6° 29' 22"
Wschód
3:20
Gwiazdozbiór
Panna
Odległość od Słońca
94 050 000 km
Odległość od Ziemi
136 460 000 km
Ostatnie dane obserwacyjne mówią o coraz szybszym wzroście jasności komety C/2012 S1 (ISON). Obserwatorów komet zaciekawiła na pewno informacja podana parę godzin temu przez Nicolasa Bivera, który na kometarnej grupie na Yahoo opublikował swój raport z obserwacji komety ISON gołym okiem! Tak! Nasza bohaterka coraz bardziej jaśnieje! Nicolas ocenił jej jasność dzisiejszej nocy na ok. 6,3-6,5 mag i zauważył ją na niebie bez pomocy żadnego sprzętu optycznego w Pico Veleta w Hiszpanii. Warto dodać, że wczoraj ten sam obserwator szacował jasność komety na 7,4 mag, a przedwczoraj na 8,1 mag.

C/2012 S1 ISON sfotografowana przez Michaela Jägera 2 dni temu
Źródło: Twitter

Wiele osób zastanawia się, czy tak nagły wzrost jasności dla tego obiektu jest normalny. Coraz częściej można słyszeć o  wybuchu  komety. Czyż nie jest to jednak naturalne zjawisko? Cały rok czekaliśmy na "Kometę Stulecia" żeby teraz dziwić się, że ona jaśnieje? Dokładnie ubiegłej doby, ISON zeszła poniżej 100 mln km dzielących ją od Słońca i oczywiście ciągle pędzi ku niemu z prędkością ponad 50 km/s. Do jej peryhelium od dzisiaj pozostają już niecałe 2 tygodnie i można się spodziewać, że Kometa Stulecia stanie się możliwa do obserwacji gołym okiem nie tylko w ciemnych rejonach Hiszpanii, lecz również na polskim niebie. Być może już tej nocy pojawią się raporty szacujące jasność komety na mniej niż 6 mag, co naprawdę da spore szanse na jej dostrzeżenie na niebie w ciemniejszych miejscach w kraju. Niewykluczone, że jeśli tylko pogoda nam dopisze, jeszcze w tym tygodniu pojawią się pierwsze polskie relacje z obserwacji komety ISON bez użycia sprzętu optycznego.

Jednak jeszcze przed raportem mówiącym o tak dobrej jasności ISONa, astronom z Uniwersytetu w Liege - Emmanuel Jehin, opublikował swoje wyniki, mówiące o ponad dwukrotnym wzroście intensywności wydalania przez kometę gazów każdego rodzaju, co może wskazywać właśnie na jej wybuch. W najbliższym czasie zarówno astronomowie zawodowi, jak i amatorzy na pewno przyjrzą się głębiej komecie C/2012 S1 i już niebawem uzyskamy więcej informacji na temat tego, co się z nią teraz dzieje.

środa, 13 listopada 2013

Jak przetrwać w świecie komet? - 15 dni do peryhelium C/2012 S1 (ISON)



Aktualności  z życia komety C/2012 S1 (ISON)
Przewidywana jasność
6,3-5,8 mag
Współrzędne na niebie
R.A.: 12h 42m 05s
Dec.: -5° 30' 13"
Wschód
3:15
Gwiazdozbiór
Panna
Odległość od Słońca
97 625 000 km 
Odległość od Ziemi
138 300 000 km
Świat komet muskających Słońce jest brutalny i bardzo często niesłychanie trudny do przewidzenia. Wiele komet nie jest w stanie przetrwać peryhelium, podczas gdy inne Sungrazery robią to z łatwością. Na czym polega ich przewaga? Kluczem do sukcesu jest jednoczesne wystąpienie korzystnych dla komety czynników, w które zadecydują o jej dalszym losie.

Najjaśniejsza kometa XXI w. - Wielka Kometa z 2007 r.
Te czynniki związane są z wielkością jądra komety, jego kształtem, gęstością, rotacją i składem chemicznym. Oczywiście wciąż bardzo istotna jest odległość od Słońca w czasie peryhelium. Podczas przebywania komety bardzo blisko Słońca, na jej jądro działają dwie potężne siły: siły pływowe oraz sublimacja. Sztuką przetrwania jest rozłożenie wszystkich czynników tak, aby żadna z sił nie mogła zawładnąć w całości kometą. Większe obiekty są bardziej podatne na siły pływowe, ponieważ dzięki ich rozmiarom jest niemal pewne, że nie wyparują, lecz gorsze w skutkach może okazać się rozciągnięcie ciała przez wielkie oddziaływanie grawitacyjne Słońca, co przede wszystkim w połączeniu z małą gęstością komety, kończy się jej rozerwaniem. Z kolei sublimacja to największy wróg małych komet. Na przykładzie komet z grupy Kreutza widzimy, że tylko nieliczne obiekty są w stanie przetrwać tak wysokie temperatury.


poniedziałek, 11 listopada 2013

Kometarne Q&A: Skąd pochodzą nazwy komet?


Skąd pochodzą nazwy komet?
Nazwy komet zwykle składają się z kilku członów, zawierających w formie skróconej określone informacje o obiekcie. Prześledźmy je na przykładzie komety, której peryhelium oczekujemy w tym miesiącu.

C/2012 S1 (ISON)
  • C - informuje, że nazywany obiekt jest kometą nieokresową
  • /2012 - informuje o roku odkrycia komety
  • S - zawiera informacje na temat pory roku, w której dokonano odkrycia. Począwszy od "A", każda kolejna litera alfabetu określa następne 15 dni roku, tak więc literą "A" oznaczymy kometę odkrytą pomiędzy 1 a 15 stycznia, "B" - 16-31 stycznia, a "C" - pomiędzy 1 a 15 lutego itd.
  • 1 - informuje, którą z kolei w danym okresie czasu jest odkryta kometa. Z tego wynika, że "1" oznaczymy kometę, przed którą nie dokonano żadnego odkrycia w aktualnie obowiązujacym okresie 15 dni.
  • (ISON) - zawiera informacje o odkrywcy (odkrywcach) komety lub projekcie naukowym, w ramach którego dokonano jej odkrycia. ISON to skrót od rosyjskiego International Scientific Optical Network, w ramach którego kometę odkryli Wital Nieuski i Artiom Nowiczonok. Jeśli dokonaliby odkrycia samodzielnie, nie należąc do żadnego projektu naukowego, kometa ISON nosiłaby nazwę (Nieuski-Nowiczonok), podobnie jak C/1965 S1 (Ikeya-Seki), czy C/1995 O1 (Hale-Bopp). 

Jeśli interesuje Cię świat komet, wyślij swoje pytanie na ich temat na mój adres mailowy: sabat.mikolaj.j@gmail.com , a postaram się na nie odpowiedzieć w najbliższym artykule z serii Kometarne Q&A

Bohaterowie wśród komet - 17 dni do peryhelium C/2012 S1 (ISON)



Aktualności  z życia komety C/2012 S1 (ISON)
Przewidywana jasność
6,7 - 6,2 mag
Współrzędne
na niebie
R.A.: 12h 24m 44s
Dec.: -3° 14' 16"
Wschód
2:58
Gwiazdozbiór
Panna
Odległość od Słońca
106 060 000 km
Odległość od Ziemi
142 620 000 km
 Znaczna większość komet muskających Słońce nie jest w stanie przetrwać zbliżenia do naszej Gwiazdy. Jednakże co jakiś czas oczom badaczy na całym świecie ukazują się obiekty, które mimo, że skazane na zagładę, przelatują obok Słońca, nie ulegając destrukcji. Takie ciała można nazwać bohaterami, którzy odważnie stawili czoła stawianemu przed nimi wielkiemu wyzwaniu i wyszli z niego z tarczą.

Najlepszym przykładem komety, która "oszukała przeznaczenie" jest C/2011 W3 (Lovejoy), która w grudniu 2011 roku zaskoczyła wszystkich astronomów, niespodziewanie przeżywając spotkanie ze Słońcem.